OLİMPİYATLARIN ARDINDAN
Önce Avrupa Futbol Şampiyonası, sonrasında ise Olimpiyatlar derken spor ile dopdolu bir yazı geride bıraktık. Müsabakalar sonucunda hem sporcular hem de taraftarlardan sevinenler olduğu gibi; üzülenler de oldukça fazlaydı. Özellikle sporcuların, bekledikleri sportif başarıları elde edememelerinin yol açtığı üzüntünün tarif edilemez olduğu çok net görüldü.
Paris 2024 olimpiyatlarında sporcular 32 ayrı spor dalında mücadele ettiler ve her branşta en iyiler çalışmalarının meyvelerini, madalyalar kazanarak aldı ve tarihe geçti.
Olimpiyatların en dikkat çeken yönlerinden birisi de çok sayıda sporcunun çeşitli derece ve seviyelerde sakatlıklar geçirmesiydi. Özellikle belli branşlarda oldukça ciddi yaralanmalar geçiren sporcular bulunmaktaydı.
Resim 1: Türk Ortopedisi'nin kurucuları Ord. Prof. Dr. Akif Şakir Şakar ve Prof. Dr. Münir Ahmed Sarpyenet tarafından kaleme alınan Spor: Faydaları, Zararları ve Arızalarının Sebep ve Onartımı adlı kitabın kapağı (Prof. Dr. Sarper GÜRSU Arşivi). Bu kitaptan adından da anlaşılacağı gibi spor sağlık için faydalı olduğu kadar bazı zarar ya da sorunlara da yol açabilmektedir.
Spor yaralanmaları konusunda; 2008 Pekin Olimpiyatları’ndan başlayarak 2020 Tokyo Olimpiyatları’na kadar geçen süre içerisindeki 4 olimpiyatta farklı dallardaki sporcu yaralanma oranları derlendiğinde, oldukça ilginç ve belki bir o kadar da şaşırtıcı sonuçlar ortaya çıktığını görmekteyiz.
Söz konusu çalışmanın sonuçlarına göre; spor yaralanmalarının en sık olduğu spor branşının, sanılanın aksine, boks olmadığını görmek bir çoklarımız için şaşırtıcı olacaktır. Üstelik boks, listedeki en tehlikeli ilk 3 spor içerisinde dahi bulunmamakta…
Resim 2: Paris 2024 Olimpiyatları farklı branşlardaki müsabaka ve yarışlarda çok çeşitli yaralanmalara sahne oldu.
Gelelim listenin “1” numarasına… Yani Paris 2024 olimpiyatları öncesindeki 4 olimpiyatta en fazla yaralanmanın görüldüğü spor dalına…
Listenin en başında BMX yarışları bulunuyor. Elimizdeki verilere göre; BMX bisiklet yarışlarına katılan neredeyse her 3 sporcudan birinde spor yaralanması görülmekte, yaralanma oranı 34,38%... BMX yarışlarını sırasıyla Tekvando (29,92%), Futbol (27,19%) ve Dağ bisikleti yarışları (22,44%) takip ediyor.
Birçoğumuzun en fazla yaralanma görülen spor dalı olduğunu düşündüğü Boks ise; 18,12%’lik yaralanma oranı ile listede ancak beşinci sırada yer alabilmiş durumda… 17,98%’lik yaralanma oranı ile Hentboldaki oranın boks ile oldukça yakın olması da oldukça ilginç.
Listenin devamına baktığımızda; Hokeyde yaralanma oranının 16,55% olduğunu ve halter sporundaki orandan (15,86%) daha yüksek olduğunu görüyoruz. Su polosu gibi nispeten daha güvenli olarak bilinen bir sporda dahi yaralanma oranları 14,03% düzeyinde hesaplanmış.
Olimpiyatların belki de en eski ve en önemli branşlarından olan Atletizme bakacak olursak; birçok farklı disiplinden oluşan bu branşta da yaralanma oranlarının 13,04% ile hiç de azımsanmayacak oranlarda olduğunu görmekteyiz.
Ülkemizde oldukça popüler olan, ata sporumuz Güreşte sporcu yaralanma oranının 11,33% olduğunu görmek; güreşin hentbol, hokey ve su polosu gibi sporlarla kıyaslandığında yaralanma oranları açısından daha alt seviyelerde yer aldığı sonucunu doğurmakta…
Yine ülkemizde ve tüm dünyada çok yaygın olan bazı diğer spor dallarındaki yaralanma oranlarına bakacak olursak… Basketbolda görülen yaralanma oranları 10,69%, Jimnastikte 10,54%, Teniste 9,44% ve Voleybolda ise 7,42% düzeylerinde…
Görüldüğü gibi; aslında ne kadar tedbir alınırsa alınsın spor yaparken, sporcu için her zaman belli oranlarda yaralanma riski bulunmaktadır. Bu oran bazı sporlarda daha yüksek, bazılarında ise daha düşük oranlarda olmaktadır. Aynı şekilde bazı sporlarda daha ciddi yaralanmalar görülürken bazılarında ise çok daha hafif sorunlar görülmektedir.
Önemli olan sporda yaralanma ihtimalinin hemen hemen her sporda olduğunu bilmek ve buna uygun mümkün olan tedbirleri almaktır. Spora yönelik olarak ısınma ve soğuma egzersizleri, koruyucu ekipmanlar, spor yapılan yerlerin fiziki koşullarının uygunluğunun sağlanması, doğru ve düzenli antrenmanlar, doğru beslenme ve bu gibi faktörler dikkate alınarak spor yapıldığında spor hem daha güvenli hem de çok daha faydalı ve eğlenceli bir hale gelecektir.
Sağlıklı günler…
Dr. Sarper GÜRSU
Eylül, 2024